काठमाडौं। नेपालमा अत्याधुनिक सवारीसाधनको प्रयोग बढे पनि त्यसअनुसारको दक्ष जनशक्ति उत्पादन हुन नसकेको डा. सुमन थपलियाले बताएका छन्।

टेक्सस कलेज अफ म्यानेजमेन्ट एन्ड आईटीका सूचना प्रविधि निर्देशक थपलियाले शिक्षण संस्थाले पाठ्यक्रम र शिक्षण पद्धति तत्काल परिवर्तन गर्नुपर्ने बताए।

नेपाल अटोमोबाइल्स इम्पोर्टर्स एन्ड म्यानुफ्याक्चरर्स एसोसिएसनले आयोजना गरेको संवादमा उनले यस्तो बताएका हुन्। ‘एआई एन्ड अटोमोटिभ टेक्नोलोजी : ड्राइभिङ द फ्यूचर अफ मोबिलिटी’ विषयक सेसनमा उनले नयाँ प्रविधिसँगै अनुसन्धान र जनशक्ति विकासलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताए।

उनका अनुसार नेपालमा विद्युतीय तथा अत्याधुनिक सवारीसाधनको प्रयोग तीव्र रूपमा बढिरहेको छ। तर, त्यसमा प्रयोग हुने सेन्सर, स्वचालन, एआई र डिजिटल प्रणालीबारे विद्यार्थीलाई व्यवहारिक ज्ञान दिने शैक्षिक संरचना पर्याप्त छैन।

थपलियाले अधिकांश कलेज तथा विश्वविद्यालय अझै प्रोग्रामिङ, वेब डेभलपमेन्ट, डेटाबेस र नेटवर्किङजस्ता परम्परागत विषयमा केन्द्रित रहेको बताए। आधुनिक सवारीसाधनका लागि आवश्यक एम्बेडेड सिस्टम, रोबोटिक्स, एज कम्प्युटिङ र अटोमोटिभ सफ्टवेयरमा पर्याप्त ध्यान नपुगेको उनको भनाइ छ।

उनले नेपालका सडक र भौगोलिक अवस्थाअनुसार सवारी प्रविधिमा स्थानीय अनुसन्धान आवश्यक रहेको बताए। विशेषगरी विद्युतीय सवारीको रेन्ज, चार्जिङ पूर्वाधार र यात्राका क्रममा देखिन सक्ने प्राविधिक जोखिमबारे नेपालमै अध्ययन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

विकसित मुलुकका लागि निर्माण भएका सवारी साधन नेपालका सडक र आवश्यकतासँग सधैँ मेल नखान सक्ने उनले बताए। त्यसैले नेपाली विद्यार्थीले स्थानीय सडक, यातायात र सवारी आवश्यकतामा आधारित अनुसन्धान गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए।

थपलियाले एआईले शिक्षा क्षेत्रमा समेत ठूलो परिवर्तन ल्याइरहेको बताए। विद्यार्थीले प्रविधिको प्रयोगबाट छोटो समयमा नयाँ कुरा सिक्ने र विभिन्न काम गर्न सक्ने अवस्था बनेको उनको भनाइ छ।

अबको शिक्षामा एआईसँगै साइबर सुरक्षा, एम्बेडेड सिस्टम, रोबोटिक्स र डिजिटल फरेन्सिकलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने उनले बताए। नयाँ पुस्ताका सवारीसाधनमा प्रयोग भएका ठूला स्क्रिन, सेन्सर, स्वचालित प्रणाली र सफ्टवेयरबारे विद्यार्थीलाई प्रत्यक्ष अभ्यास गराउनुपर्ने उनको धारणा छ।

नेपालमा विद्युतीय सवारीको प्रयोग र विकासबारे पनि थप अनुसन्धान आवश्यक रहेको उनले बताए। सार्वजनिक यातायातमा विद्युतको प्रयोग गर्दा आर्थिक र वातावरणीय रूपमा कस्तो लाभ हुन्छ भन्ने विषयमा समेत अध्ययन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

अटोमोबाइल उद्योग र शैक्षिक संस्थाबीच अनुसन्धान तथा लगानीमा सहकार्य आवश्यक रहेको थपलियाले बताए। उद्योगले भविष्यमा आवश्यक पर्ने जनशक्ति विकासमा सहयोग गर्नुपर्ने र शिक्षण संस्थाले उद्योगसँग मिलेर अनुसन्धान अघि बढाउनुपर्ने उनले बताए।

उनले समयमै पाठ्यक्रम र अध्ययन प्रणाली परिवर्तन नगरिए नेपाली विद्यार्थी भविष्यको रोजगारी बजारमा पछि पर्न सक्ने चेतावनी दिए। उनका अनुसार प्रविधिले भरिएका सवारीसाधन भित्र्याउने मात्र होइन, त्यसलाई बुझ्ने र विकास गर्न सक्ने जनशक्ति पनि नेपालमै तयार गर्नुपर्छ।