अमेरिका र क्यानडाबीचको व्यापार वार्ता अन्तिम समयमा भंग भएपछि क्यानडाली सामानमा नयाँ अमेरिकी शुल्क लागू भएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको निर्णयअनुसार शनिबारदेखि विभिन्न क्यानडाली वस्तुमा ५० प्रतिशतसम्मको शुल्क लागू भएको हो।

क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले अमेरिकी प्रस्तावमा अन्तिम समयमा भएका परिवर्तन अस्वीकार्य रहेको बताएका छन्। उनले वार्ता स्थगित गर्दै अमेरिकी सामानमा बराबर शुल्क लगाउने चेतावनी दिएका छन्।

अमेरिकाले यसअघि क्यानडाली सामानमा ५० प्रतिशतसम्म शुल्क लगाउने चेतावनी दिएको थियो। वार्ता सफल हुने संकेत देखिएपछि ट्रम्पले केही दिनअघि शुल्क कार्यान्वयन अस्थायी रूपमा रोकेका थिए।

वार्तामा संलग्नहरूले जुलाईदेखि व्यापार सम्झौताका लागि निरन्तर छलफल गरिरहेका थिए। तर, सम्झौताको समयसीमा नजिकिँदा दुवै पक्षबीच सहमति जुट्न सकेन।

कार्नीले वार्तामा महत्त्वपूर्ण प्रगति भए पनि क्यानडाली हित पूरा गर्न पर्याप्त नभएको बताएका छन्।

अमेरिकी प्रतिनिधि जेमिसन ग्रियरले भने क्यानडाले यसअघि सहमति भएका शर्तमा अन्तिम रूप दिन अस्वीकार गरेको बताएका छन्। उनका अनुसार क्यानडाले नयाँ माग थपेपछि केही दिनमा बनेको सन्तुलन बिग्रिएको हो।

वार्तामा अमेरिकी शुल्क क्यानडाली स्टिल र आल्मुनियममा ५० प्रतिशतबाट २५ प्रतिशतमा झार्ने प्रस्तावबारे छलफल भएको थियो। त्यस्तै, क्यानडाली सवारीसाधनमा लाग्ने २५ प्रतिशत शुल्क घटाएर १५ प्रतिशत बनाउने विषयमा पनि छलफल भएको थियो।

यसको बदलामा कार्नीले क्यानडाका प्रान्तलाई अमेरिकी मदिरा पसलमा पुनः बिक्री गर्न अनुमति दिन आग्रह गरेका थिए। अमेरिकाले क्यानडाबाट आफ्नो बजारमा थप पहुँच र केही शुल्क हटाउनसमेत माग गरेको थियो।

नयाँ शुल्क क्यानडाको करिब ५ प्रतिशत निर्यातमा लागू हुने बताइएको छ। यसमा मदिरा, दुग्धजन्य वस्तु, सिमेन्ट, कपडा र हकी उपकरण लगायत सामान समावेश छन्।

नयाँ शुल्क क्यानडाली स्टिल, आल्मुनियम, सवारीसाधन र काठमा यसअघि लगाइएको शुल्कभन्दा अतिरिक्त हुनेछ। यसले दुई देशबीच दशकौंदेखि विकास भएको व्यापारिक सम्बन्धमा थप तनाव सिर्जना गर्ने देखिएको छ।

क्यानडाले आफ्नो कुल निर्यातमध्ये करिब ७० प्रतिशत अमेरिका पठाउँछ। त्यसैले नयाँ शुल्कले क्यानडाको उद्योग, रोजगारी र आर्थिक वृद्धिमा ठूलो प्रभाव पार्न सक्ने चिन्ता बढेको छ।

क्यालगरीका अर्थशास्त्री ट्रेभर टोम्बेको अध्ययनअनुसार नयाँ शुल्क लागू भए क्यानडाले करिब ९० हजार रोजगारी गुमाउन सक्छ। वित्तीय विश्लेषकहरूले पनि नयाँ शुल्कका कारण क्यानडाको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन ०.३ देखि ०.६ प्रतिशतसम्म घट्न सक्ने अनुमान गरेका छन्।

क्यानडाको उद्योग वाणिज्य क्षेत्रले व्यापार वार्ता भंग भएकोमा चिन्ता व्यक्त गरेको छ। क्यानडेली चेम्बर अफ कमर्सले नयाँ शुल्कलाई उत्तर अमेरिकी प्रतिस्पर्धाका लागि ठूलो धक्काका रूपमा व्याख्या गरेको छ।

क्यानडाका ओन्टारियो प्रान्तका प्रमुख डग फोर्डले अमेरिकी कदमको कडा प्रतिकार गर्नुपर्ने बताएका छन्। उनले ‘ट्यारिफ फर ट्यारिफ, डलर फर डलर’ अर्थात् अमेरिकी शुल्कको बराबर जवाफ दिन कार्नी सरकारलाई समर्थन गर्ने बताएका छन्।

क्यानडाका क्युबेक र ब्रिटिस कोलम्बियासमेत नयाँ अमेरिकी शुल्कबाट प्रभावित हुने प्रमुख प्रान्तका रूपमा देखिएका छन्। व्यापारिक सम्बन्धमा आएको तनावले विशेषगरी उत्पादन र अटोमोबाइल उद्योगमा असर पार्ने अनुमान गरिएको छ।