काठमाडौं। सुनचाँदीको मूल्यमाफराकिलो अन्तरले बढेको छ। अघिल्लो दिनका तुलनामा सोमबार सुन प्रति तोला ३ हजार ४ सय र चाँदी १३० रुपैयाँ बढेको छ।

सुन प्रति तोला २ लाख ६१ हजार ७ सय रुपैयाँ पुगेको छ भने चाँदी ४ हजार २ सय ३५ रुपैयाँ भएको छ। यसअघि आइतबार सुन तोलाको २ लाख ५८ हजार ३ सय रुपैयाँ थियो। गत शुक्रबारका तुलनामा आइतबार तोलामा एक सय रुपैयाँ घटेर कारोबार मूल्य कायम भएको थियो।

यो माहिनाको प्रारम्भमा सुन तोलाको २ लाख ५९ हजार रुपैयाँ थियो। बढ्दा गत बिहीबार २ लाख ६० हजार ४ सय रुपैयाँसम्म पुगेको सुनको मूल्य सोमबार त्योभन्दा माथि पुगेको हो।

चाँदी पनि फराकिलो अन्तरले  बढेको छ। चालु महिनाको एक सातामा चाँदीको कारोबार मूल्यमा प्रति तोला ३५० रुपैयाँ बढिसकेको छ। सोमबार कारोबार मूल्य ४ हजार २ सय ३५ रुपैयाँ भएको छ, जुन हालसम्मकै उच्च मूल्य हो।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमै सुनको मूल्यमा उछाल छ। सोमबार प्रति औंस ४४००.०७ डलर पुगेको छ। यो एकै दिनमा प्रति औंस ६०.१३ डलरले बढेको हो।

चाँदी पनि बढेर प्रति औंस ६९.१९ डलर पुगेको छ। चाँदी एक दिनमा २.०५ डलर बढेको छ भने एक महिनाको अन्तरालमा १६.५१ डलरले महँगिएको छ।

मूल्य किन लगातार बढ्दैछ?
अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक अनिश्चितता, भूराजनीतिक तनाव, प्रमुख अर्थतन्त्रहरूमा ब्याजदर घटाउने संकेत, र डलर तथा ट्रेजरी यिल्डमा देखिएको कमजोरीले सुन–चाँदीलाई सुरक्षित लगानी (सेफ हेवन) का रूपमा आकर्षक बनाएको विश्लेषण विश्वभरि छ। मध्यपूर्वमा बढ्दो द्वन्द्व, अमेरिकी चुनावको राजनीतिक जोखिम, र चीन–अमेरिका आर्थिक सम्बन्धमा देखिएको तानातानले लगानीकर्ताहरू सुरक्षित विकल्पतर्फ आकर्षित भएका छन्।

अर्कोतर्फ, अमेरिकाको फेडरल रिजर्भले आगामी महिनाहरूमा ब्याजदर घटाउनसक्ने संकेत दिएको छ, जसले सुनजस्ता गैर–उपज प्रदान गर्ने धातुहरूको माग बढाएको छ। ब्याजदर घट्दा बैंकमा पैसा राख्नेभन्दा सुन किनेर सुरक्षित रूपमा राख्न चाहनेहरूको संख्या बढ्ने चलन विश्व बजारमा पाइन्छ।

संसारभरि मानिएका विश्लेषकहरूले सुन–चाँदीको बढ्दो मूल्यलाई दीर्घकालीन चक्रको हिस्साका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। गोल्डमन स्याच्सका विश्लेषकहरूले सुन २०२५ सम्म ५००० डलरसम्म पुग्नसक्ने अनुमान अघि सारिरहेका छन्।

जेपी मर्गनका रणनीतिकारहरूको ठम्याइमा, विश्व आर्थिक सुस्तता र मुद्रास्फीतिको दोहोरो दबाबका बीच सुनप्रति लगानीकर्ता झनै आत्मविश्वासी बन्दै गएका छन्। केही विश्लेषकले त चाँदीलाई ‘उदीयमान सुपर–साइकल’ मा प्रवेश गरिरहेको धातुको रूपमा समेत उल्लेख गरेका छन्, किनकि चाँदीको मूल्य मात्रै सुरक्षित लगानीका कारण होइन, सोलार प्यानल, ब्याट्री, इलेक्ट्रोनिक उपकरणलगायत उद्योगमा बढ्दो मागले पनि ठेलिरहेको छ।

विश्व बजारमा सुनचाँदीको उछालले मुद्रास्फीति, विनिमय दर र उत्पादन लागतमा पनि प्रभाव पार्दैछ। सुनमा लगानी बढ्दा पुँजी अन्य क्षेत्रबाट हट्न थाल्ने र महँगो धातुले आभूषण तथा उद्योगमा लागत बढाउने प्रवृत्ति देखिन्छ। मुख्य रुपमा भारत र चीनजस्ता देशमा आभूषण उद्योग प्रभावित हुने विश्लेषण गरिएको छ।

नेपाली बजारमा पनि अन्तर्राष्ट्रिय मूल्यसँगै दर हरेक दिन मूल्य उच्च भएको छ। सुनचाँदीको मूल्य पूर्णरूपमा अन्तर्राष्ट्रिय दर, डलरको भाउ र भारतीय बजारको गतिशीलतामा भर पर्छ। सोमबारको तीव्र उछालले वर्षको उच्च मूल्यको रेकर्ड बनाएको छ। व्यापारीहरूका अनुसार यदि विश्व बजारमा तनाव कायमै रह्यो भने आगामी हप्तामा मूल्य अझै बढ्न सक्छ।