काठमाडौं। आर्थिक गतिविधि बढ्न नसकेर ऋण असुलीमा सुधार हुन नसकेका बेला लघुवित्तहरुले खुद नाफा ८७.९० प्रतिशतले बढाएका छन्।

चालु आर्थिक वर्ष दोस्रो त्रैमासको वित्तीय विवरण सार्वजनिक गरेका ४७ वटा लघुवित्तले ४ अर्ब ४६ करोड ४ लाख रुपैयाँ नाफा गरेका छन्। पोहोर ६ महिनामा ती लघुवित्तको खुद नाफा २ अर्ब ३७ करोड ३७ लाख रुपैयाँमा सीमित थियो।

३१ वटा लघुवित्तले नाफा बढाएका छन् भने ७ वटाको खुम्चिएको छ। चार वटाको नाफा ऋणात्मक छ। श्रृजनशील, विन नेपाल, गणपति र विजय लघुवित्तको नाफा ऋणात्मक हुन पुगेको हो। पोहोर दोस्रो त्रैमासमा ८ वटा लघुवित्तको नाफा ऋणात्मक थियो। नाफा बढेको रिपोर्टमा भने लघुवित्तकै सीइओहरुले आशंका गरेका छन्।

ऋण असुलीमा सुधार हुन नसके पनि बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुको आधार दर (बेस रेट) घटेर बरोइङ कष्ट कम भइ लागत सस्तो भएपछि लघुवित्तको नाफामा सुधार देखिएको हो।

लघुवित्त संस्थाहरुका लागि पुँजीको मुख्य स्रोत बैंक हुन्। लघुवित्तले बैंकबाट पैसा लिएर लगानी गर्छन्। पछिल्लो समय बैंकहरुको औसत बेस रेट ५.२४ प्रतिशतमा आइपुगेको छ। बैंकहरुले बेस रेटमा २ प्रतिशत प्रिमियम थपेर लघुवित्तलाई विपन्न कर्जा उपल्बध गराउँछन्।

विजय लघुवित्तका सीइओ वसन्तराज लम्साल बरोइङ कष्ट घट्नु नै नाफामा सुधार हुनुको मुख्य कारण भएको बताउँछन्।

‘गत वर्षको तुलनामा अहिले ऋणीहरुमा कर्जा तिर्नुपर्छ भन्ने देखिएको छ। क्षमता हुनेहरुले तिरिरहेका पनि छन्। तर समग्रमा ऋण असुलीमा खासै सुधार भएको छैन,’ उनले भने, ‘गत वर्ष क्षमता हुनेले पनि नतिर्दा खराब कर्जा बढेर प्रोभिजनिङ उच्च दरले छुट्याउनु परेको थियो। अहिले लघुवित्तहरुको लागत घट्नुका साथै रिस्ट्रक्चरले नाफा बढाउन सहयोग पुगेको हो।’

नाफा बढे पनि लघुवित्तहरुको खराब कर्जा उल्लेख्यरुपमा उकालो लागेको छ। पोहोर पुस मसान्तमा ६.५० प्रतिशत रहेको औसत खराब कर्जा अहिले १०.४२ प्रतिशत पुगेको छ।

नेसनल लघुवित्तका सीइओ रामबहादुर यादवले ब्याज आम्दानीका कारण नाफा बढे पनि खराब कर्जा बढेर गएको बताए।

‘ऋणीले ब्याज भुक्त्तानी गर्न थालेका छन्। ब्याज आम्दानीमा सुधार हुँदा त्यसले नाफा बढाएको हो,’ उनले भने, ‘यसअघि ऋण नतिरेका ऋणीले थुप्रिएको ब्याज बुझाउन थाले पनि साँवा घट्न सकेको छैन। उठेको ब्याजले नाफा बढ्यो। खराब कर्जा भने घट्न सकेन।’

समग्रमा लघुवित्तको ब्याज आम्दानी भने घटेको छ। पोहोर ६ महिनामा लघुवित्तहरुले २० अर्ब ८९ करोड रुपैयाँ ब्याज आम्दानी गरेकामा यो वर्ष ६ महिनामा १५ अर्ब ५३ करोडमा सीमित भएको छ।

४३ वटा लघुवित्तको खराब कर्जा बढेको छ। पुस मसान्तसम्म २० वटा लघुवित्तको खराब कर्जा १० प्रतिशतभन्दा माथि छ। त्यसैगरी, दुई लघुवित्तको खराब कर्जा २० प्रतिशतभन्दा माथि पुगेको छ। नेरुडे मिर्मिरे लघुवित्तको खराब कर्जा सबैभन्दा धेरै २५.७५ प्रतिशत छ।

११ वटा लघुवित्तको खराब कर्जा ५ प्रतिशतभन्दा कम छ। पुससम्म छिमेक लघुवित्तको खराब कर्जा सबैभन्दा कम २.४५ प्रतिशत छ। ४ वटा लघुवित्तले खराब कर्जा घटाएका छन्।

केही लघुवित्तले वास्तविक अवस्था देखाए पनि अधिकांशले काल्पनिक विवरण देखाएको एक लघुवित्तका सीइओले बताए।

‘अधिकांश संस्थाहरुको अवस्था थप बिग्रिएको छ। अवस्था बिग्रिए पनि रिपोर्ट ठिकठाकै देखाएका छन,’ उनले भने, ‘अनअडिटेड रिपोर्ट भएकाले अधिकांशले वास्तविक अवस्था देखाएका छैनन्। राष्ट्र बैंकले हेरेपछि प्रोभिजनिङ थप्न लगाउने अवस्था आउनेछ।’

कुन लघुवित्तको खराब कर्जा कति ?