काठमाडौं। युक्रेन आक्रमणले विश्वव्यापी खाद्य संकट निम्त्याउन सक्ने राष्ट्रसंघले चेतावनी दिएको छ। युक्रेनमा अघिल्लो खाद्यान्न करिब २ करोड टन अन्न हाल अड्किएको संयुक्त राष्ट्रसंघले जनाएको छ।

साथै यो अड्किएको खाद्यान्न विश्व बजारमा जान नसक्दा युक्रेनमा रुसको आक्रमणले आगामी महिनामा विश्वव्यापी अभाव हुनसक्ने संयुक्त राष्ट्रसंघले चेतावनी दिएको हो।

संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेर्रेसले युद्धले गरिब राष्ट्रहरूमा बढ्दो मूल्यका कारण खाद्यान्न असुरक्षालाई झनै बिग्रिएको बताए। 'यदि युक्रेनी निर्यात युद्धपूर्वको स्तरमा पुनर्स्थापित गरिएन भने विश्वले वर्षौंसम्म अनिकालको सामना गर्न सक्छ,' उनले भने।

द्वन्द्वले युक्रेनको बन्दरगाहबाट आपूर्ति कटौती गरेको छ। जसले कुनै समय ठूलो मात्रामा सूर्यमुखी तेल, मकै र गहुँ जस्ता अनाजहरू निर्यात गर्थ्यो। यसले विश्वव्यापी आपूर्ति घटाएको छ र वैकल्पिकहरूको मूल्य बढेको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा विश्वव्यापी खाद्यान्नको मूल्य झण्डै ३० प्रतिशत बढी छ।

बुधबार न्यूयोर्कमा बोल्दै गुटेर्रेसले द्वन्द्वले कुपोषण, सामूहिक भोकमरी र अनिकालको किनारमा लाखौं मानिसहरूलाई खाद्य असुरक्षामा फस्ने खतरा रहेको बताए। गुटेर्रेसले उनी रसिया र युक्रेन, साथै अमेरिका र ईयूसँग गहन सम्पर्कमा खाद्यान्न निर्यातलाई सामान्य स्तरमा पुर्‍याउने प्रयासमा लागि परेको पनि जानकारी गराए।

'जटिल सुरक्षा, आर्थिक र वित्तीय प्रभावका लागि सबै पक्षको सद्भाव आवश्यक छ,' उनले भने।

विश्व बैंकले खाद्यान्न असुरक्षालाई सम्बोधन गर्ने परियोजनाहरूका लागि १२ अर्ब डलरको अतिरिक्त कोषको घोषणा गरेको थियो। यस कदमले आगामी १५ महिनाहरूमा त्यस्ता परियोजनाहरूको लागि उपलब्ध कुल रकम ३० अर्ब युरो भन्दा बढीमा ल्याउने गुटेर्रेसको दावी छ।

रूस र युक्रेनले विश्वको गहुँ आपूर्तिको ३० प्रतिशत उत्पादन गर्छ। युद्ध अघि युक्रेनलाई विश्वको रोटी टोकरीको रूपमा हेरिन्थ्यो। यसको बन्दरगाहहरू मार्फत प्रति महिना ४.५ मिलियन टन कृषि उत्पादन निर्यात गर्दछ।

तर रुसले फेब्रुअरीमा आफ्नो आक्रमण सुरु गरेदेखि निर्यातमा गिरावट आएको र मूल्यहरू आकाश छोएको छ। भारतले शनिबार गहुँ निकासीमा प्रतिबन्ध लगाएपछि अझै मूल्य बढेका छन्।

युक्रेनमा अघिल्लो फसलको करिब २ करोड टन अनाज हाल अड्किएको संयुक्त राष्ट्रसंघले बताएको छ, जसलाई छोडियो भने विश्व बजारमा दबाब कम हुन सक्छ।

आक्रमण अघि नै खाद्यान्न असुरक्षाको सामना गरिरहेका मानिसहरूको संख्या बढ्दै गएको बेला जर्मन विदेशमन्त्री एनालेना बेरबकले बुधबार मस्कोलाई कठिन परिस्थितिलाई अझ खराब बनाएको आरोप लगाइन्।

'रसियाले खाद्यान्न युद्ध सुरु गरेको छ। विश्वव्यापी खाद्य संकटलाई निम्त्याएको छ। यो यस्तो समयमा गरिरहेको छ जब लाखौंलाई पहिले नै भोकमरीले विशेष गरी मध्य पूर्व र अफ्रिकामा संकट दिइरहेको छ,' बर्लिनका शीर्ष कूटनीतिज्ञले भने।

यसैबीच, अमेरिकी विदेशमन्त्री एन्टोनी ब्लिन्केनले विश्वले हाम्रो समयको सबैभन्दा ठूलो विश्वव्यापी खाद्य सुरक्षा संकटको सामना गर्यो जुन रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको युद्धको बाटो रोज्नुले भएको बताए।