सेञ्चुरी कमर्सियल बैंक: बढेको व्यवसायले लगानीकर्ता मक्ख, सस्तोमा उठाउने अवसर यही हो?  





काठमाडौं। तरलता संकटको वर्तमान अवस्थामा समेत व्यवसायलाई फराकिलो आकार दिन सेञ्चुरी कमर्सियल बैंक सफल छ। तेस्रो त्रैमासको तथ्यांकलाई मूल्यांकन गर्दा सेञ्चुरीले एक आर्थिक वर्षको अवधिमा नाफालाई झन्डै १८४ प्रतिशत बढ्यो। वाणिज्य बैंकहरुमध्ये कै यो सर्वाधिक वृद्धि दर हो। 



अर्ब अधिक नाफा कमाएको सेञ्चुरीले यो पटक प्रतिस्पर्धात्मक क्षमताको प्रदर्शनी गरेको छ। सेयर बजारमा बैंक वित्तको सधैं पुछारतिर देखिने यो बैंकले तेस्रो त्रैमासमा आफूभन्दा दुई गुणा ठुलालाई पनि मात खुवायो।

एसबिआइ, हिमालयन र सनराइजलाई नाफामा सेञ्चुरीले चुनौती दिंदै छ। प्रति सेयर आम्दानीमा पनि देखिएको सुधारले लगानीकर्ताको आकर्षण पाएको छ।

तेस्रो त्रैमासको प्रतिवेदन पाए लगत्तै केही दिन क्रेताले बजार नियन्त्रण गर्न सफल भए। तर मूल्यमा उतारचढाव जारी नै छ। 

उच्चतम मूल्य विन्दुबाट ३३ प्रतिशत अधिक घटिसकेको सेञ्चुरीको सेयर मूल्य हाल २१६ रुपैयाँमा किनबेच हुँदै छ। पछिल्लो एक साताको अन्तरालमा मूल्य ९ रुपैयाँ बढ्यो । सेयर एक वर्ष यताकै न्युनतम मूल्यविन्दुनजिक कारोबार हुँदैछ। यद्यपि खरिदकर्ताको आवश्यक आकर्षण सेयरले पाउला या नपाउला त्यो भने निश्चित छैन। 

प्रतिफल हेर्दा अन्य वाणिज्य बैंकभन्दा निकै न्यून सेञ्चुरीको हुने गर्छ। तर बजारको उतारचढावलाई भने अन्य वाणिज्य बैंकभन्दा छिटै प्रतिक्रिया यस बैंकको सेयरले दिन्छ। तुलनात्मक हिसाबले बाँकी वाणिज्य बैंकहरुभन्दा सेञ्चुरीको चुक्ता पुँजी कम छ। 

सोही कारण पनि अधिकांश साना/ठूला लगानीकर्ताको 'पोर्टफोलियो' मा नछुट्ने कम्पनीहरुको सूची अन्तर्गत सेञ्चुरी बैंकको सेयर पनि पर्ने गर्छ। सूचीकृत अन्य वाणिज्य बैंकहरुका तुलनामा ज्यादै कम मूल्य र शतप्रतिशत प्रतिफलको सुनिश्चितताले लगानीकर्ता सेञ्चुरी बैंकप्रति सधैं आकर्षित रहँदै आएको पुँजी बजारको गतिविधिले देखाउँछ।

पछिल्लो नौ महिनाको सबल व्यवसाय विस्तार देख्दा लगानीकर्ता पनि उत्साहित भएका छन्। धितोपत्र बजारमा बैंकको सेयरले सन्तोषजनक प्रस्तुति पाएको छ। ‘सेञ्चुरी सेयर किने किन्ने' भन्नेहरुको जमात पनि 'अब त ‘सेञ्चुरी नउठाइ नहुने' बताउन थालिसकेका छन्। त्यसमाथि मर्जरका हल्लाले बैंकको सेयर किन्नेहरुमा थप ऊर्जा उत्पन्न गराएको छ।

राष्ट्र बैंक आफैंले आउँदो वर्षदेखि १५ वटामा वाणिज्य बैंकहरुको संख्या सीमित राख्ने गृहकार्य गर्दैछ। मर्जर तोडिएका हिमालयन र नेपाल इन्भेष्टमेन्ट पनि उपयुक्त जोडीको खोजीमा छन्। यसका सथै मुलुककै ठूलो बैंक हुने होडबाजी वाणिज्य बैंकहरु बीच चलेको छ। अधिकतम बैंक मर्जरका लागि आतुर छन्।  र अधिकतमले सेञ्चुरीलाई प्राप्ति गर्न  खोजेको कुरा पनि बजारमा चर्चामा छ। यस्तै, आकर्षक अवसरको पर्खाईमा मुलुक कै कान्छो वाणिज्य बैंक सेञ्चुरी पनि तयार छ।

बढ्दो व्यवसायले बढायो नाफा
चालु आर्थिक वर्षको तेस्रो त्रैमाससम्मको तथ्यांक अनुसार सेञ्चुरी कमर्सियल बैंकले एक अर्ब एक करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। खुद नाफा पोहोरको तुनामामा १८३.५९ प्रतिशत बढेको हो। गत आर्थिक वर्षको सोहि अवधिमा बैंकले मात्र ३५ करोड ५१ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको थियो। 

निक्षेप संकलनसँगै बढेको ऋण बिस्तार र कर्जा प्रवाहसँगै बढेको ब्याज र कमिसन आम्दानीले बैंकको नाफामा उल्लेख्य मद्दत पुर्यायो। यसका साथै बैंकले कर्जा जोखिम व्यवस्थापन बापत छुट्याएको रकम पनि रिभर्सल भएको छ। २७ करोड ८३ लाख रुपैयाँको रकम रिभर्सल हुँदा नाफामा उल्लेख मद्दत पुग्यो। निष्क्रिय कर्जामा पनि सुधार आएको छ।

तेस्रो त्रैमाससम बैंकसँग ग्राहकहरुबाट उठाएको ९० अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ निक्षेप छ। सो अनुरुप बैंकले यस अवधिमा ८७ अर्ब रुपैयाँ कर्जा बिस्तार पनि गरेको छ। गत आर्थिक वर्षको तेस्रो त्रैमाससँग तुलना गरी हेर्दा निक्षेप संकलन ४ प्रतिशत बढेको छ भने ऋण प्रवाहमा १८ प्रतिशतको वृद्धि देखिन्छ। 

परिणामस्वरुप बैंकका आय स्रोतमा सुधार देखिएको हो। बैंकको खुद ब्याज आम्दानी एक आर्थिक वर्षको अवधिमा १२ प्रतिशत बढेको छ भने खुद फी तथा कमिसन आम्दानी ९ प्रतिशत वृद्धि भएको छ। बैंकको सीडी रेसियो भने ९३.७  प्रतिशत छ। 

चैत अन्तिमसम्ममा बैंकले दुई अर्ब १४ करोड रुपैयाँ खुब ब्याज आम्दानी आर्जन गरेको छ। पोहोर चैतमा बैंकको खुद ब्याज आम्दानी एक ९१ करोड रुपैयाँमा सीमित थियो। यस्तै, गत आर्थिक वर्षको तेस्रो त्रैमासमा ३१ करोड १४ लाख रुपैयाँमा सीमित खुद फी तथा कमिसन आम्दानी चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा आइपुग्दा ३४ करोड ३७ लाख रुपैयाँ अधिक छ। 

आम्दानीका स्रोतको तुलनामा बैंकको खर्चमा भने उल्लेख्य वृद्धि देखिन्छ। चालु आर्थिक वर्षको चैत मसान्तसम्म बैंकले कर्मचारी तलब भत्तामा ९० करोड रुपैयाँ खर्च गरिसकेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको यसै अवधिको तुलनामा यो शीर्षकको खर्च ३० प्रतिशत बढेको हो। 

त्यसैगरी, बैंकको सञ्चालन खर्च पनि यस पटक १८ प्रतिशत बढेको छ। गत आर्थिक वर्षको तेस्रो त्रैमासमा ३६ करोड ६३ लाख रुपैयाँमा सीमित सञ्चलन खर्च यस आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ४३ करोड १८ लाख रुपैयाँभन्दा बढी छ। 

खर्चका शीर्षकमा उल्लेख्य रकम छुट्याए पनि बैंकले सञ्चालन मुनाफा भने २१३ प्रतिशत बढ्यो। चालु आर्थिक वर्षको चैतसम्म आइपुग्दा नाफाको आकार एक अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ अधिक छ। पोहोर चैतमा सञ्चालन मुनाफा ४७ करोड २९ लाख रुपैयाँ थियो।  

समीक्षा अवधिमा बैंकको वितरणयोग्य मुनाफा भने ५१ करोड २२ लाख रुपैयाँ छ। यस रकमलाई वार्षिकीकरण गर्दा बैंकले चालु आर्थिक वर्षका लागि बैंकले करिब ७.१५ प्रतिशत लाभांश दिने क्षमता राख्छ। गत आर्थिक वर्षको चैत मसान्तको तुलनामा बैंकको वितरणयोग्य मुनाफा झन्डै १३० प्रतिशत बढेको पाइयो।

चालु आर्थिक वर्षको तेस्रो त्रैमाससम्म आइपुग्दा बैंकको प्रतिसेयर आम्दानी पनि बढेको छ। एक आर्थिक वर्षको अवधिमा प्रति कित्ता ८.८८ रुपैयाँका दरले इपीएस बढ्यो । यस्तो आम्दानी हाल १४.१७ रुपैयाँ पुगेको छ। पोहोर चैतमा बैंकको प्रति सेयर आम्दानी ५.२९ रुपैयाँमा सीमित थियो। खुद नाफामा देखिएको उल्लेख्य सुधारले इपीएसलाई बढाएको हो। 

यस्तै, बैंकको प्रति सेयर नेटवर्थ पनि गत आर्थिक वर्षको चैत मसान्तको तुलनामा ६.३५ रुपैयाँ बढेको छ। तेस्रो त्रैमासको तथ्यांक अनुसार बैंकको प्रति सेयर नेटवर्थ १२४.१६ रुपैयाँ छ भने धितोपत्र बजारको अन्तिम कारोबार मूल्य २१६ रुपैयाँका आधारमा बैंकको मूल्य आम्दानी अनुपात १५.२४ गुणा छ।

मूल्य समायोजनले पनि घट्न दिएन लगानीकर्ताको माग 
बजारको बुलिस मोमेन्टम र लगानीकर्ताको बढ्दो मागले ३२४ रुपैयाँसम्मको यात्रा सेञ्चुरीको सेयर मूल्यले तय गर्न पुगेको थियो। 
यद्यपि उक्त विन्दुमा गएर लगानीकर्ताको आकर्षण कम्पनी प्रति ओभरभ्याल्युड हुन पुग्यो। पर्याप्त नाफा सञ्चित गर्न सफल लगानीकर्ताले आफ्नो पुँजीसहित लाभ सुरक्षा गर्न नाफा बुकिङको रणनीति अपनाउन थाले। सोही रणनीतिको परिणाम ३२४ रुपैयाँ पश्चात बिक्रेताको भारी संख्या सेञ्चुरी बैंकको सेयरमा पनि हाबी हुने पुगेको थियो। 

‘सेलिङ प्रेसर’ का कारण प्रमुख परिसूचक उकालो लाग्दा समेत बैंकको मूल्य बढ्न सकेन। सो लगत्तै परिसूचकले ३२२७ सम्मको यात्रा तय गर्यो। तर सो उच्चतम विन्दुबाट ओरालो लाग्न सुरु गरेको परिसूचकले आफूसँगै अधिकांश कम्पनीको सेयर मूल्यलाई घटायो। बढ्न असक्षम सेञ्चुरी बैंकको सेयर मूल्यले पनि बजारको घट्दो लयलाई पछ्याउन थल्यो। 

प्रत्येक टेवालाई तोड्दै मूल्य निरन्तर घटिरह्यो। लगभग साढे पाँच महिनाको निरन्तर गिरावट पश्चात् मूल्यले अन्तत: २१० रुपैयाँको मूल्य रेखा नजिक टेवा लिन पुग्यो। बैंकले केहि दिनमै गत आर्थिक वर्षका लागि लाभांशको प्रस्ताव पनि सार्वजनिक गर्यो। बैंकले गत आर्थिक वर्षका लागि कायम चुक्ता पुँजीको ५.७५ प्रतिशत बोनस र ०.३० प्रतिशत नगद लाभांश दिने निर्णय गरेको थियो।   

सो समय खरिदकर्ताको आकर्षण पुन: सेञ्चुरी बैंकको सेयरमा देखियो। लाभांश प्रस्ताव गरेको केही दिनमै बैंकले फेरि ११ औं एजीएमको मिति सार्वजनिक गर्‍यो र सोसँगै बुक क्लोजको मिति पनि। २१० रुपैयाँबाट बढ्न थालेको सेञ्चुरी बैंकको सेयर मूल्य बुक क्लोजको मितिसम्म आइपुग्दा २३९ रुपैयाँमा अन्तिम कारोबार हुन पुग्यो । नेप्सेले ५.७५ प्रतिशत बोनस सेयरका आधारमा सोही अन्तिम मूल्यलाई समायोजन गर्‍यो। 

समायोजनका कारण सेयर मूल्यले १३ रुपैयाँ गुमायो। मूल्य गुमाएता पनि सेयरमा खरिदकर्ताको आकर्षण कायमै थियो। घटेको मूल्यलाई लगानीको अवसर स्वरूप लिनेर सर्ट टर्म ट्रेड गर्नेहरुको विशेष आकर्षण सेयरले पायो। जसका कारण २२६ रुपैयाँको  सेञ्चुरी बैंकको सेयरले २८० रुपैयाँसम्मको यात्रा गर्न सफल भयो। प्रमुख परिसूचकले पनि उक्त समय उकालो लाग्ने क्रममा थियो।  

यद्यपि छोटो समयमै आर्जन गरेको ५४ रुपैयाँको नाफा बुक गर्न ट्रेडरहरु लालायित भए। २८० रुपैयाँको अवरोध मूल्य रेखालाई स्पर्स गरे लगत्तै बिक्रेताको ठुलो संख्या बजारमा हावी हुन पुग्यो। बिक्रेताले बजार नियन्त्रण गर्दा मूल्यले ट्रेन्ड परिवर्तन गर्‍यो। ‘उप ट्रेन्ड’मा देखिएको सेयरले पुन: ‘डाउन ट्रेन्ड’ समायो। ‘ट्रेन्ड रिभर्स’ हुँदा मूल्यले अब भने नकारात्मक प्रतिक्रिया दिन सुरु गरेको थियो। 

२८० रुपैयाँको अवरोध निर्माण गरि फर्किएको सेयर मूल्यले यसपालि भने २१० को मेजर सपोर्टलाई पहिले परीक्षण गर्‍यो। यद्यपि क्रेताको आवश्यक आकर्षण मूल्यले पाएन। २१० रुपैयाँको टेवा विन्दुलाई ‘ब्रेक डाउन’ दिंदै मूल्य थप घट्यो। अन्त्यमा मूल्यले २०० रुपैयाँ नजिक टेवा लिएको छ। 

२१० देखि २०० रुपैयाँको मूल्य क्षेत्र हालको लागि महत्वपूर्ण ‘डिमाण्ड जोन’ हो। यस मूल्य क्षेत्रमा सेयर ‘एक्युमुलेसन’ हुने क्रममा छ। तर यदि मूल्यले ‘डिमाण्ड जोन’ को तल्लो विन्दुलाई पनि ब्रेक गर्छ भने मूल्यमा थप नकारात्मक प्रदर्शनी देखिनेछ। 

हाल सेञ्चुरी बैंकको सेयर एक वर्ष यता कै न्यून मूल्यविन्दु नजिक कारोबार हुँदै छ। लगानीकर्ताको मनोविज्ञान यस न्यून विन्दुनजिक खरिदमा बढी आकर्षित हुने गर्छ। यद्यपि मूल्यमा कस्तो प्रतिक्रिया देखिन्छ त्यो भने हेर्न बाँकी नै छ।  ‘डिमाण्ड जोन’ मा पर्याप्त मात्रामा सेयर ‘एक्युमुलेसन’ भए छिट्टै सकारात्मक प्रतिक्रिया मूल्यले दिनेछ। तर ‘एक्युमुलेसन’ भन्दा ‘डिष्ट्रिब्युसन’को रेशियो अधिक रह्यो भने विपरीत प्रतिक्रिया मूल्यले दिने निश्चित छ। 

विपरीत प्रदर्शनी देखाउँदै  ‘डिमाण्ड जोन’ भन्दा पनि मूल्यले क्लोजिङ दिन थालेको अवस्थामा भने थप नकारात्मक प्रस्तुति मूल्यमा देखिनेछ। मूल्यले तल्लो मूल्य रेखाहरुमामा आफ्नो ‘मेजर सपोर्ट’ खोज्न जानेछ।

यस कारण मूल्यसँगै अधिकांश बजारको लय हेर्न आवश्यक छ। परिसूचकको निरन्तर ओरालोलाई एउटा कम्पनीको मागले मात्र सम्हाल्न सक्दैन। कायम तरलता अभाव र बिग्रिदा अर्थतन्त्रका समष्टिगत सूचकांकमा पनि सुधार आवश्यक छ। 

अब कम्पनीप्रति लगानीकर्ताको माग, नजिकिएका अवरोध र बजारको वर्तमान ट्रेन्ड हेरी लगानीको रणनीति तयार पार्नु पर्नेछ। ‘स्ट्रिक्ट स्टप लस,’ ‘टार्गेट’ र ‘रिस्क रिवार्ड रेसियो’को पर्याप्त मूल्यांकनपछि लगानीको निर्णय लिनु उत्तम विकल्प हुनेछ।
                                     


 


Share this Story

   

Advertisements

Most Read


bizmandu

facebook     twitter
© Copyright 2012 Bizmandu Pvt. Ltd. All Rights Reserved.
Ncell