सगरमाथा संरक्षण अभियानमा साईमेक्स बीवाइडी च्यारिटी फाउन्डेसनको दीर्घकालीन सहकार्य

काठमाडौं। विश्व वातावरण दिवस २०२६ को अवसरमा सगरमाथा प्रदूषण नियन्त्रण समिति (एसपीसीसी) र साईमेक्स बीवाइडी च्यारिटी फाउन्डेसन (सीबीसीएफ) ले सगरमाथा क्षेत्रको वातावरण संरक्षणमा आफ्नो दीर्घकालीन सहकार्यलाई थप सुदृढ बनाएका छन्।

‘एभरेष्ट १ डिग्री इनिसियटिभ’अन्तर्गत दुवै संस्थाले दिगो फोहोर व्यवस्थापन, स्वच्छ ऊर्जा प्रवर्धन र जलवायु सहनशीलता अभिवृद्धिमा संयुक्त रूपमा काम गरिरहेका छन्। सन् २०२५ देखि सुरु भएको यो साझेदारीले सगरमाथा क्षेत्रमा बढ्दो प्रदूषण र जलवायु परिवर्तनका चुनौती समाधान गर्न नवीन उपायहरू अघि बढाइरहेको छ।

यस वर्षको वसन्तकालीन आरोहण सिजनमा सीबीसीएफको सहयोगमा एसपीसीसीले पहिलो पटक क्याम्प-२ मा ‘एभरेष्ट रेन्जर्स बेस’ स्थापना गरेको छ। उच्च हिमाली क्षेत्रमा परिचालित रेन्जर्सहरूले फोहोर व्यवस्थापनको अनुगमन, वातावरणीय सचेतना र आपतकालीन सहयोगमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका छन्।

एसपीसीसीका अनुसार सन् २०२६ को आरोहण सिजनमा सगरमाथा, ल्होत्से र नुप्त्सेमा इतिहासकै उच्च ७०१ जना आरोही सहभागी भएका थिए। यस अवधिमा क्याम्प-३, साउथ कोल र क्याम्प-२ क्षेत्रबाट हजारौं किलो फोहोर संकलन गरी तल्लो क्षेत्रमा व्यवस्थापन गरिएको छ।

साझेदारीअन्तर्गत ड्रोनमार्फत फोहोर ढुवानी, मानव फोहोर व्यवस्थापन प्रणाली विस्तार तथा उच्च शिविरहरूमा थप फोहोर संकलन केन्द्र स्थापना गर्ने योजना अघि बढाइएको छ। यसअघि परीक्षणका क्रममा ड्रोन प्रयोग गरेर सफलतापूर्वक फोहोर संकलन तथा ढुवानी गरिएको थियो।

स्वच्छ ऊर्जा प्रवर्धनका लागि सीबीसीएफले एभरेष्ट बेस क्याम्पमा सौर्य ऊर्जा प्रणाली स्थापना गर्न सहयोग गरेको छ। यसले दुर्गम हिमाली क्षेत्रमा स्वच्छ र भरपर्दो ऊर्जा उपलब्ध गराउँदै वातावरणमैत्री अभ्यासलाई प्रोत्साहन गरेको छ।

एसपीसीसी र सीबीसीएफले सन् २०२८ सम्म चरणबद्ध रूपमा विभिन्न कार्यक्रम संचालन गर्दै सगरमाथा क्षेत्रलाई अझ स्वच्छ, सुरक्षित र दिगो बनाउने लक्ष्य लिएका छन्। दुवै संस्थाले प्रविधि, समुदाय र वातावरण संरक्षणलाई जोड्दै हिमाली पारिस्थितिक प्रणाली जोगाउन दीर्घकालीन प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।