हाइड्रोपावरको नाफामा उछाल, तेस्रो त्रैमासमा कुनले कति कमाए?

काठमाडौं। बैंकको ब्याजदर निरन्तर घटेपछि जलविद्युत कम्पनीको नाफामा उछाल आएको छ। नेपाल स्टक एक्सचेन्जमा सूचीकृत १०३ मध्ये वित्तीय विवरण सार्वजनिक गरेका १०० कम्पनीले कुल ७ अर्ब ९२ करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन्।

कम्पनीहरुले पोहोर ९ महिनाको तुलनामा ३.२४ गुणा अर्थात ३२४ प्रतिशतले खुद नाफा बढाएका हुन। यी जलविद्युत कम्पनीले गत वर्ष चैतसम्म १ अर्ब ८६ करोड रुपैयाँ नाफा कमाएका थिए।

बैंक तथा वित्तीय संस्थाको ब्याजदर निरन्तर सस्तो भइ आफ्नो लागत घटेपछि जलविद्युत कम्पनीको नाफा बढेको हो। हाइड्रोपावरले जलविद्युत बिक्रीबाट हुने आम्दानी पनि बढाएका छन्।

७८ वटा जदविद्युत कम्पनी नाफामा छन्। २२ कम्पनी नोक्सानीमा छन्। गत वर्ष तेस्रो त्रैमासमा ६५ कम्पनी नाफामा हुँदा ३३ वटा नोक्सानीमा थिए।

स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरुको संस्था, नेपाल (इप्पान) का अध्यक्ष गणेश कार्कीले विद्युत उत्पादन बढ्नुका साथै बैंकको ब्याजदर घटेका कारण आयोजनाहरु नाफामा गएको बताए।

‘बैंकको ब्याजदर घटेका कारण लागत कम हुँदा आयोजनाको नाफामा सकारात्मक प्रभाव परेको हो। बैंकको ब्याज महंगो हुँदा आयोजनाको ठूलो रकम खर्च हुने गरेको छ,’ उनले भने, ‘त्यस बाहेक यो वर्ष विद्युत उत्पादन बढेको छ। प्रसारणलाइन निर्माण भएकाले सबैजसो आयोजनाको विद्युत त्यहाँ जोडिएर खेर गएन। जसको कारण आयोजनाको नाफा बढेको हो।’

आयोजना निर्माण गर्दा लिएको ऋणको ब्याज भुक्तानीमा ठूलो रकम खर्च हुने गरेको छ। तर, बैंक तथा वित्तीय संस्थाको ब्याजदर अहिले न्यून विन्दुमा आएको छ। बैंकको ब्याजदर पछिल्लो तीन वर्षदेखि निरन्तर ओरालो लागिरहेको छ।

निक्षेपको ब्याजदर २ प्रतिशतमा भन्दा तल झरेको छ। ब्याजदरमा गिरावटको प्रभाव जलविद्युत कम्पनीको नाफामा हो।

विद्युत बिक्री बढ्नुका साथै बैंकको ब्याजदरमा आएको गिरावटले लागत घटेका कारण नाफा नाफा बढेको ऊर्जा उत्पादकहरु बताउँछन्।

बुद्धभूमि नेपाल हाइड्रोपावरको अध्यक्ष तथा इप्पानको महासचिव बलराम खतिवडाले यो वर्ष पानी परेकाले विद्युत उत्पादन बढेकाले आयोजनाको नाफा बढेको बताए। ‘पानी परेर विद्युत उत्पादन बढेका कारण यो वर्ष जलविद्युत कम्पनीको नाफामा राम्रो सुधार आएको हो,’ उनले भने।

दुई आर्थिक वर्ष तेस्रो त्रैमाससम्ममा जलविद्युत कम्पनीको मुनाफा लाखमा

विद्युत उत्पादनका लागि वर्षातका कारण पहिलो त्रैमास राम्रो सिजन मानिन्छ। यो अवधिमा आयोजना पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनमा आउँछन्। सुख्खायाममा नदीमा पानीको बहाब घट्ने भएका कारण विद्युत उत्पादन एक तिहाइमा झर्ने गरेको छ। तर, यस वर्ष हिउँदामा पनि पानी परेका कारण विद्युत उत्पादन १० देखि १५ प्रतिशतसम्म बढेको ऊर्जा प्रवर्द्धकहरुले बताएका छ्न।

‘गत वर्षको तुलनामा आयोजनाबाट १० देखि १५ प्रतिशत विद्युत उत्पादन बढेकाले आम्दानी वृद्धि भएको हो,’ ऊर्जा उत्पादक मोहन डाँगीले भने।

जलविद्युत कम्पनीको यस वर्ष विद्युत बिक्रीबापत हुने आम्दानी बढेको छ। वर्षायाममा आन्तरिक खपत गरेर बढी भएको बिजुली नेपाल विद्युत प्राधिकरणले भारत निर्यात गर्दै आएको छ।

रसुवागढी हाइड्रोपावर भने सबैभन्दा धेरै १ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ नोक्सानीमा गएको छ। गत असार अन्तिम साता आएको बाढीले क्षति पुगेका कारण रसुवागढी हाइड्रोपावरको विद्युत उत्पादन प्रभावित भएको थियो। त्यतिखेर आधा दर्जन जलविद्युत आयोजनामा क्षति पुगेको थियो।