हाइड्रोपावरको नाफामा उछाल, ब्याजदरमा गिरावट र विद्युत् बिक्री बढ्दा सुधारियो ब्यालेन्स सिट

काठमाडौं। बजारमा ऋणको माग नभएर आर्थिक गतिविधि सुस्त भएका बेला जलविद्युत कम्पनीको नाफामा उछाल आएको छ।

नेपाल स्टक एक्सचेन्जमा सूचीकृत अधिकांश जलविद्युत कम्पनीले चालु आर्थिक वर्ष पहिलो त्रैमासमा नाफा ५०.२४ प्रतिशतले बढाएका छन्। वित्तीय विवरण सार्वजनिक गरेका ९१ वटा जलविद्युत कम्पनीले ५ अर्ब ७२ करोड १५ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन्।

ती जलविद्युत कम्पनीले गत आर्थिक वर्ष पहिलो त्रैमासमा ३ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ नाफा कमाएका थिए।

बैंक तथा वित्तीय संस्थाको ब्याजदर निरन्तर सस्तो भइ आफ्नो लागत घटेपछि यसपालि जलविद्युत कम्पनीको नाफा बढेको हो। हाइड्रोपावरले जलविद्युत बिक्रीबाट हुने आम्दानी पनि बढाएका छन्।

८० वटा जदविद्युत कम्पनी नाफामा छन्। ११ कम्पनी नोक्सानीमा छन्। गत वर्ष पहिलो त्रैमासमा ७४ कम्पनी नाफामा हुँदा १७ वटा नोक्सानीमा थिए।

यो वर्ष अपर तामाकोसीले सबैभन्दा धेरै १ अर्ब ६७ करोड ४६ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। कम्पनीले गत वर्षको तुलनामा मुनाफा १६५ प्रतिशतले बढाएको हो।

अपर तामाकोसीले गत वर्ष पहिलो त्रैमासमा ६३ करोड १९ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको थियो।

विद्युत बिक्री बढ्नुका साथै बैंकको ब्याजदरमा आएको गिरावटले लागत घटेका कारण नाफा नाफा बढेको ऊर्जा उत्पादकहरु बताउँछन्।

स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरुको संस्था इप्पानका अध्यक्ष गणेश कार्कीले ब्याजदर घट्नुका साथै विद्युत बिक्री बढेका कारण ब्यालेन्स सिटमा सुधार भएको बताए।

‘बैंकको ब्याजदर कम छ। अहिले आयोजनाले स्थिर ब्याजदरमा पैसा उपयोग गर्न पाएका छन्। ठूलो रकम ऋण तिर्न प्रयोग हुने गरेकामा ब्याजदर घट्दा त्यसको सकारात्मक प्रभाव देखिएको हो,’ कार्कीले भने, ‘अर्को कुरा यसपालि वर्षा राम्रो भएका कारण आयोजना पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन भए। अहिले हाइड्रोपावरको विद्युत खेर गएको छैन। त्यसले आम्दानी बढाएको हो।’

विद्युत उत्पादनका लागि वर्षातका कारण पहिलो त्रैमास राम्रो सिजन मानिन्छ। यो अवधिमा आयोजना पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनमा आउँछन्। सुख्खायाममा नदीमा पानीको बहाब घट्ने भएका कारण विद्युत उत्पादन एक तिहाइमा झर्ने गरेको छ।

जलविद्युत कम्पनीले दुई आर्थिक वर्ष पहिलो त्रैमासमा आर्जन गरेको मुनाफा रु हजारमा

आयोजना निर्माण गर्दा लिएको ऋणको ब्याज भुक्तानीमा ठूलो रकम खर्च हुने गरेको छ। तर, बैंक तथा वित्तीय संस्थाको ब्याजदर अहिले न्यून विन्दुमा आएको छ। बैंकको ब्याजदर पछिल्लो तीन वर्षदेखि निरन्तर ओरालो लागिरहेको छ।

निक्षेपको ब्याजदर २.७५ प्रतिशतमा आउँदा कर्जाकै औसत ब्याजदर असोजमा ७.५० प्रतिशतमा झरेको छ। ब्याजदरमा गिरावटको प्रभाव जलविद्युत कम्पनीको नाफामा हो।

अपर तामाकोसीका सीइओ मोहन गौतमले गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष विद्युत उत्पादन र बिक्री राम्रो हुँदा नाफा बढेको बताए।

‘गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष विद्युत उत्पादन र बिक्री राम्रो हुँदा नाफा बढेको हो,’ उनले भने, ‘आम्दानी बढ्दा कम्पनीको वित्तीय विवरणमा पनि सुधार देखिएको छ। बैंकको ब्याजदर घट्दा वित्तीय दायित्व पनि घटेको छ।’

जलविद्युत कम्पनीको यस वर्ष विद्युत बिक्रीबापत हुने आम्दानी बढेको छ। वर्षायाममा आन्तरिक खपत गरेर बढी भएको बिजुली नेपाल विद्युत प्राधिकरणले भारत निर्यात गर्दै आएको छ।

रसुवागढी हाइड्रोपावर भने सबैभन्दा धेरै ६५ करोड ३३ लाख रुपैयाँ नोक्सानीमा गएको छ। गत असार अन्तिम साता आएको बाढीले क्षति पुगेका कारण रसुवागढी हाइड्रोपावरको विद्युत उत्पादन बन्द छ। त्यतिखेर आधा दर्जन जलविद्युत आयोजनामा क्षति पुगेको थियो।

बाढि पहिरोकै कारण गत असोजमा डेढ दर्जन आयोजनामा क्षति पुगेको थियो। बाढी पहिरोले क्षति पुगेका कतिपय आयोजनाले विद्युत उत्पादन सुरु गरेका छैनन्। क्षति बेहोरेका कम्पनीको ब्यालेन्स सिट बिग्रिएको छ।