मोनिका लेविन्स्की र अमान्डा नक्सको कथा लेखन सहयात्रा : नमिठो अतित, मिठो आम्दानी

मोनिका लेविन्स्कीलाई थाहा छ, जब तपाइँको नाम तपाइँको आफ्नै हुँदैन र अरूको कल्पनाले सिर्जना गरेको पात्रसँग जोडिन्छ, त्यो अनुभव कस्तो हुन्छ। ह्वाइट हाउसमा इन्टर्न हुँदा ३० वर्षअघि तत्कालिन राष्ट्रपति बिल क्लिन्टनसँगको सम्बन्धले उनलाई सञ्चारमाध्यमहरुमा अन्तर्राष्ट्रिय हेडलाइन बनायो।

लेविन्स्कीले जब अमान्डा नक्सका बारे पढिन्, अर्की महिलाको छवि पनि अरूको परिभाषाले अघि बढेको भान भयो। जसले आफ्नो आत्मकथा पर्दामा उतार्ने इच्छा राखेकी थिइन्, उनले आफूलाई विशेष अवस्थामा रहेको महसुस गरिन्।

नक्स २००७ मा इटालीमा अध्ययनका लागि गएकी थिइन्। उनकी सहपाठी मेरिडिथ केरचरको हत्या भयो। घटनामा नक्स र उनका तत्कालीन प्रेमी राफाएल सोलेसिटो मुख्य अभियुक्त बनाइयो। उक्त समाचार ट्याब्लोइडमा सनसनी बन्यो। नक्सलाई ‘फक्सी नक्सी’ नाम दिइयो। लामो सुनुवाइपछि उनीहरू दोषी ठहरिए र २० वर्षभन्दा बढीको जेल सजाय सुनाइयो। तर, पछि उनीहरू निर्दोष साबित भए र थुनामुक्त गरिए।

नक्सले आफ्नो कथा दुईवटा ‘आत्मकथा’का कृतिमा बताइसकेकी छन्। कतिले यसलाई नाट्यरूप पनि दिएका छन्। यसबारे लाइफटाइम फिल्म बन्यो र उनले २०२१ को ‘स्टिलवाटर’ फिल्म अन्यायपूर्ण रूपमा आफ्नो जीवनसँग मिल्दोजुल्दो भएको उनले ठानेकी छन्। नक्स भन्छिन्, ‘मेरो एउटा उद्देश्य छ र त्यो हो मानिसलाई बुझाउन मद्दत गर्नु कि जब न्याय असफल हुन्छ, वास्तवमै के भइरहेको हुन्छ।’ त्यसैले उनले आफ्नो कथा ‘द ट्विस्टेड टेल अफ अमान्डा नक्स’ मार्फत लेविन्स्कीलाई बताउन विश्वास गरिन्।

नक्स भन्छिन्, ‘उनलाई संसारले खिसी उडायो, ठूलो मानसिक यातना दियो। उनले मलाई मेरो जीवनमा अगाडि बढ्ने बाटो हुनसक्ने आशा जगाइन्।’

यो लिमिटेड सिरिज अहिले हुलुमा स्ट्रिमिङ भइरहेको छ। ग्रेस भ्यान प्याटेन (‘टेल मी लाइज’) मुख्य भूमिकामा छिन् र नक्स र लेविन्स्की दुवै त्यसका कार्यकारी निर्माता हुन्।

व्यक्तिगत जीवनका कठिन क्षणलाई कथामा रूपान्तरणले आर्थिक अवसर

सार्वजनिक विवाद र चर्चामा परेका यी दुई महिलाले आफ्ना अनुभवलाई आत्मकथामा उतार्दै उल्लेखनीय आम्दानी गरेका छन्। लेविन्स्की र नक्स दुवैलाई एक समय संसारले गलत भनेर चिन्थ्यो। तर, उनीहरूले आफू गलत नभएको साबित मात्रै गरेनन्, त्यो पीडादायी क्षणका अनुभवलाई पठनीय कृतिमा रुपान्तरण गर्दै आर्थिक समृद्धिको बाटो खोले।

मोनिका लेविन्स्की, जसको नाम सन् १९९८ मा ह्वाइट हाउस स्क्यान्डलसँग जोडियो, उनले आफ्नो जीवन अनुभवलाई किताब र लेखमार्फत प्रस्तुत गरिन्। ‘मोनिकाज स्टोरी’ नामक आत्मकथा सन् १९९९ मा प्रकाशित भयो। उक्त पुस्तकका लागि उनले अग्रिम नै करिब ५० लाख डलर लिएकी थिइन। त्यसपछि उनले विभिन्न मिडिया प्रोजेक्ट, व्याख्यान र लेखमार्फत पनि आय बढाइन्।

अमान्डा नक्स, जसलाई २००७ मा इटालीमा भएको मेरिडिथ केरचर हत्या प्रकरणमा दोषी ठहराइएको थियो र पछि निर्दोष साबित भइन, उनले सन् २०१३ मा आफ्नो आत्मकथा ‘वेटिङ टु बी हीयर्ड’ प्रकाशन गरिन्। पुस्तक प्रकाशकसँगको सम्झौताअनुसार उनले करिब ३.५ मिलियन पाउण्ड (झण्डै ४ मिलियन डलर) अग्रिम पाएकी थिइन्। तर उक्त रकमको ठूलो भाग उनको कानुनी लडाइमा खर्च भएको बताइन्छ।

दुवै महिलाले आत्मकथा मात्र होइन, त्यसपछि विभिन्न सार्वजनिक कार्यक्रम, डकुमेन्ट्री निर्माण र स्ट्रिमिङ परियोजनामा पनि संलग्न भएर अतिरिक्त आम्दानी गरेका छन्। हालै नक्स र लेविन्स्की कार्यकारी निर्माता बनेको हुलु सिरिज ‘द ट्वीस्टेड टेल अफ अमान्डा नक्स’ले उनीहरूको ब्रान्ड मूल्य अझ बढाएको छ।

साझा तर फरक पीडा

लेविन्स्की सधैं अरूलाई आफ्नो कथा पुनः प्राप्त गर्न मद्दत गर्न तयार थिइनन् किनकि उनी आफ्नै पीडासँग जुधिरहेकी थिइन्।

उनले नक्सको केसबारे सुनेकी थिइन् तर त्यसतर्फ ध्यान दिने ऊर्जाको कमी थियो। उनले भनिन्, “म यस्तो केसप्रति एलर्जिक जस्तै थिएँ।”

“म २००६ को अन्त्यतिर स्नातकोत्तर पढाइ सकेर बाहिर निस्किएकी थिएँ। र २००७ मेरो लागि निकै चुनौतीपूर्ण वर्ष थियो।” उनले विश्वास गरेकी थिइन् कि पढाइले नयाँ सुरुवात ल्याउँछ र सामान्य जीवन जस्तै काम पाइन्छ, तर त्यो सम्भव नहुने थाहा पाएपछि उनी निकै निराश भइन्।

२०१४ मा उनले भ्यानिटी फेयर का लागि व्यक्तिगत निबन्ध लेखिन् र त्यसपछि नियमित योगदानकर्ताको रूपमा काम गरिन्। उनले डकुमेन्ट्री निर्माण गरिन् र ‘द प्राइस अफ शेम’ शीर्षकको टेड टक दिइन्, जसमा साइबरबुलिङ र सार्वजनिक अपमानबारे बोलेकी थिइन्। अन्यलाई शिक्षित गर्नु उनको जीवनमा उद्देश्य बन्न गयो।

‘मैले जे गर्छु, त्यो कुनै न कुनै रूपमा संवादलाई अगाडि बढाउने जस्तो लाग्छ,’ उनले भनिन्। अहिले उनी ‘रिक्लेमिङ विथ मोनिका लेविन्स्की’ नामक पोडकास्ट चलाउँछिन्।

‘ट्विस्टेड टेल’ मा काम सुरु गर्दा लेविन्स्की सुरक्षात्मक अवस्थामा थिइन्। ५२ वर्षीया लेविन्स्की, जो नक्सभन्दा १४ वर्ष जेठी हुन्, उनले नक्सलाई पीडादायी क्षणबाट जोगाउन चाहिन्। उनलाई पहिलो पटक स्क्रिप्ट पढ्दा नक्सलाई ट्रिगर हुने हो कि भन्ने डर थियो।

तर नक्स ठीक थिइन् र लेविन्स्कीले बुझिन् कि दुवै फरक कुरा देख्दा प्रभावित हुन्छन्। उनले मजाक गर्दै भनिन्, ‘अमान्डा मभन्दा धेरै सहमत हुन्छिन्।’

सोधपुछ दृश्य महत्त्वपूर्ण

नक्स भन्छिन् कि उनले सिरिजमा सही तरिकाले देखाउन चाहेको भाग भनेको सोधपुछको दृश्य हो। उनले अझै पनि यसलाई ‘मेरो जीवनको सबैभन्दा खराब अनुभव’ भन्छिन्।

‘मलाई पाँच दिनमा ५३ घण्टा सोधपुछ गरियो। हामीले पर्दामा यो देख्दैनौं,’ उनले भनिन्।

नक्स भन्छिन्, उनलाई भाषागत अवरोधका कारण नबुझी जबर्जस्ती स्वीकारोक्ति पत्रमा हस्ताक्षर गराइयो। त्यो समयमा उनको वकिल पनि थिएनन्। त्यसमा उनले गल्तीले एक स्थानीय बार मालिकलाई दोषी ठहराइन् र आज पनि त्यो कारणले उनीसँग मानहानि दोष छ।

उनका वकिलहरूले हालै त्यस निर्णयविरुद्ध अपील दर्ता गरेका छन्।

नक्सको संस्करणमा छैनन् खलपात्र

नक्स आफ्नो रिहाइपछि तीन पटक इटाली फर्किइन्। तीमध्ये एक पटक उनले अभियोजनकर्तासँग भेटिन्।

सिरिजमा सबै दृष्टिकोण देखाइन्छ, नक्स मात्र होइन, सोलेसिटो, जेल पादरी, नक्सकी आमा, र अनुसन्धानकर्ताको दृष्टि पनि।

नक्स भन्छिन्, ‘हामीलाई यस्तो कथानक चाहिएको थियो जसले देखाउँछ कि सबैले आफूले ठिक काम गरिरहेको सोचेका थिए। मैले अतीतमा भोगेको जस्तो हानि अरूलाई गर्न चाहिनँ।’

सिरिजले नक्सलाई पनि पूर्ण रूपमा निर्दोष वा आदर्श पात्रको रूपमा देखाउँदैन।

जेलपछि कठोर वास्तविकता

निर्दोष साबित भएपछि नक्सलाई सामान्य जीवनमा फर्कन कठिन भयो।

‘म अन्य मानिससँग सामान्य रूपमा कुरा गर्न सक्दिन थिएँ,’ उनले भनिन्। ‘म स्कुल फर्किएँ तर विद्यार्थीहरूले मलाई कक्षामा फोटो खिचेर सामाजिक सञ्जालमा नराम्रो टिप्पणीसहित पोस्ट गर्थे।’

नक्स भन्छिन्, ‘यो कलंक मेरो जीवनलाई परिभाषित गर्ने ठूलो समस्या बन्यो।’

हाल नक्स विवाहित छिन् र उनका दुई सन्तान छन्। ‘म २२ वर्षकी हुँदा मलाई २६ वर्षको जेल सजाय दिइयो। म आज आफ्ना बच्चाहरुसँग छु, हरेक दिन सम्झन्छु त्यो घटना सम्झन्छु।’

महिलाका आत्मकथाले बजारमा उल्लेख्य आम्दानी

महिलाहरूले आफ्ना जीवनका अनुभवलाई किताबमा उतारेर ठूलो आम्दानी गरिरहेका छन्। धेरै जना आफ्नो कथालाई आत्मकथा (मेमोइर) बनाएर निजी जीवनको सत्य देखाउने मात्रै नभइ आर्थिक रूपमा पनि सफल भएका छन्।

पूर्व अमेरिकी पहिलो महिला मिशेल ओबामाले ‘बीकमिङ’ लेखेकी थिइन्। उनको यो किताब विश्वव्यापी रूपमा बिक्री भयो। बजारमा आएको पहिलो सातामा मात्र १ लाख ४० हजारभन्दा बढी प्रति बिक्री भयो। कुलमा यो किताब १० मिलियनभन्दा बढी प्रति बिक्री भएको छ। यसबाट उनलाई ठूलो आम्दानी भएको छ।

अर्को उदाहरण हुन् ब्रिटनी स्पियर्स। उनले ‘दी वीमन इन मी’ आत्मकथा लेखिन्। यो किताब बजारमा आएको पहिलो सातामै मात्र १ लाख १० हजार प्रति बिक्री भएको थियो। अमेरिकामा मात्रै २ मिलियन प्रति बिक्री भएको तथ्यांक छ।

सञ्चारमाध्यमहरुका अनुसार महिला लेखकहरूका किताब निकै लोकप्रिय छन्। एमेजोन र अन्य अनलाइन बजारमा आत्मकथा र जीवनी विधाले शीर्ष स्थान पाएको छ। महिला पाठकहरूको रुचि पनि बढेको छ। अमेरिकामा महिलाद्वारा लिखित कृतिले बजारमा कुल पुस्तक बिक्रीको ६२ प्रतिशत हिस्सा ओगट्छन्।

यसरी, महिलाको आत्मकथा केवल आफ्नो जीवनको कथा भन्न मात्र होइन, आर्थिक रूपमा पनि सफल बन्ने साधन बनेको छ। मोनिका लेविन्स्की र अमान्डा नक्स जस्ता महिलाले आफ्नो जीवनका कठिनाइलाई कथा बनाएर ठूलो आम्दानी मात्र होइन, आफ्नो अनुभवलाई संसारसँग बाँड्ने मौका पाएका छन्।