एआई र इभीले चिनियाँको निर्यातमा २७% वृद्धि, अमेरिका र युरोपका नीतिनिर्माता चिन्तित

हङकङ। चीनको निर्यात व्यापार जुन महिनामा वार्षिक आधारमा २७ प्रतिशतले बढेको छ। एआई सम्बन्धी उत्पादनको तीव्र विस्तारका कारण निर्यातमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको चीनको भन्सार प्रशासनले मंगलबार जनाएको छ।

यो वृद्धि अर्थशास्त्रीहरूले अनुमान गरेभन्दा निकै उच्च हो। मे महिनामा चीनको निर्यात वार्षिक रूपमा १९.४ प्रतिशतले बढेको थियो। जुनमा चीनको आयात पनि ३६ प्रतिशतले बढेको छ। मे महिनामा आयात वृद्धि २७.४ प्रतिशत थियो। विश्लेषकहरूका अनुसार इरानसँगको युद्धका कारण आयात लागत बढेकाले पनि आयात विस्तारमा योगदान पुगेको हो।

जुन महिनामा चीनले १२५.६ अर्ब अमेरिकी डलरको व्यापार बचत (ट्रेड सरप्लस) हासिल गरेको छ। अघिल्लो महिना यो १०५.४ अर्ब डलर थियो।

बेइजिङमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा चीनको सामान्य भन्सार प्रशासनका उपमन्त्री वाङ जुनले एआईको तीव्र विकाससँगै यस क्षेत्रसँग सम्बन्धित वस्तुको आयात–निर्यात दुवै बलियो रहेको बताए।

उनका अनुसार यस वर्षको पहिलो ६ महिनामा इलेक्ट्रोनिक कम्पोनेन्ट, कम्प्युटरका पार्टपुर्जा तथा अन्य कम्प्युटिङ हार्डवेयरको व्यापार ५७ प्रतिशतले बढेर ५.१ ट्रिलियन युआन (करिब ७६० अर्ब अमेरिकी डलर) पुगेको छ। एआई चस्मा, एआई अनुवाद उपकरण, शक्ति सञ्चालित एक्सोस्केलेटन र अन्य स्मार्ट उत्पादनको व्यापार पनि तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेको उनले बताए।

क्यापिटल इकोनोमिक्सका चीन अर्थतन्त्र प्रमुख जुलियन इभान्स–प्रिचार्डका अनुसार जुनमा व्यापार मूल्यमा आएको ठूलो वृद्धि मुख्यतः एआईको बढ्दो मागका कारण सेमिकन्डक्टरको मूल्य उकालो लागेकाले भएको हो। तर त्यसबाहेक पनि चिनियाँ वस्तुप्रतिको अन्तर्राष्ट्रिय माग बलियो नै रहेको उनले उल्लेख गरेका छन्।

विद्युतीय सवारीसाधन (ईभी) सहित प्रविधिसम्बन्धी उत्पादनको निर्यात तीव्र रूपमा बढेको छ। विश्वभर एआईको प्रयोग विस्तार भएसँगै सेमिकन्डक्टर र अन्य विद्युतीय उपकरणको माग बढेकाले चीनको निर्यातलाई थप टेवा पुगेको हो।

निर्यातमुखी उत्पादन क्षेत्रको मजबुत प्रदर्शनले चीनभित्रको कमजोर उपभोग र लगानीको असरलाई केही हदसम्म सन्तुलनमा राख्न सहयोग गरेको छ। चीनको घरजग्गा क्षेत्र लामो समयदेखि सुस्त रहेकाले आन्तरिक अर्थतन्त्र दबाबमा छ।

भन्सार विभागका अनुसार जनवरीदेखि जुनसम्म चीनको निर्यात अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा १७.६ प्रतिशतले बढेको छ भने आयात २६.६ प्रतिशतले विस्तार भएको छ।

चीनसँग बढ्दो व्यापार घाटाप्रति अमेरिका र युरोपका नीतिनिर्माता चिन्तित छन्। उच्च भन्सार महसुलजस्ता व्यापारिक अवरोध छल्न चिनियाँ कम्पनीहरूले युरोपलगायत विभिन्न क्षेत्रमा उत्पादन केन्द्र स्थापना गर्न थालेका छन्। साथै चीनले दक्षिणपूर्वी एसिया, ल्याटिन अमेरिका र अफ्रिकातर्फको निर्यात पनि उल्लेख्य रूपमा बढाएको छ।

उपमन्त्री वाङले बढ्दो व्यापारिक अवरोध आगामी महिनाहरूका लागि चुनौती बन्न सक्ने स्वीकार गरे। उनका अनुसार वर्षको दोस्रो आधामा चीनले गम्भीर जोखिम र चुनौतीको सामना गर्नुपर्ने अवस्था छ।

बीएनपी पारिबा सेक्युरिटिज (चाइना) का मल्टी-एसेट इन्भेस्टमेन्ट प्रमुख वेई लीका अनुसार चीनको निर्यात वृद्धि आगामी दिनमा पनि जारी रहने सम्भावना भए पनि यसको आधार क्रमशः कमजोर बन्दै गएको छ। विशेषगरी सवारीसाधन र एआईसम्बन्धी उत्पादनको निर्यात विश्वव्यापी माग र विभिन्न देशका नियामकीय अवरोधमा निर्भर रहने उनले बताएका छन्।

जुन महिनामा दक्षिणपूर्वी एसियातर्फ चीनको निर्यात वार्षिक रूपमा करिब ३५ प्रतिशतले बढेको छ। युरोपेली संघतर्फ १८ प्रतिशतभन्दा बढी र ल्याटिन अमेरिकातर्फ २८ प्रतिशतभन्दा बढी वृद्धि भएको छ।

अमेरिकातर्फको निर्यात पनि करिब १४ प्रतिशतले बढेको छ। गत वर्ष राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प पुनः सत्तामा आएपछि उच्च भन्सार महसुल लागू गरिएकाले त्यसबेला निर्यात घटेको थियो। त्यसैको तुलनात्मक प्रभावका कारण पछिल्ला महिनामा अमेरिकातर्फको निर्यात बढेको विश्लेषण गरिएको छ।

चीनले बुधबार अप्रिल–जुन त्रैमासिक आर्थिक वृद्धिदर सार्वजनिक गर्ने तयारी गरेको छ। चिनियाँ नेतृत्वले यस वर्षका लागि ४.५ देखि ५ प्रतिशतसम्म आर्थिक वृद्धि गर्ने लक्ष्य राखेको छ, जुन सन् २०२५ को ५ प्रतिशत वृद्धिभन्दा केही कम हो।

अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) ले गत साता चीनको यस वर्षको आर्थिक वृद्धि अनुमान ०.२ प्रतिशत बिन्दुले बढाएर ४.६ प्रतिशत पुर्‍याएको थियो। तर सन् २०२७ मा चीनको अर्थतन्त्र ४.१ प्रतिशतले मात्र विस्तार हुने उसको प्रक्षेपण छ।

आन्तरिक उपभोग बढाउन चिनियाँ सरकारले सवारीसाधन र घरायसी विद्युतीय उपकरण साटफेरमा अनुदानजस्ता विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ। तर सुस्त अर्थतन्त्रको दबाबका कारण धेरै चिनियाँ उपभोक्ता अझै पनि महँगा वस्तुको खरिद गर्न हिच्किचाइरहेका छन्। (एपी)